360 :: panoramiczna podróż sferyczna w 1933 odcinkach

"Spojrzałam przed siebie i wykrzyk podziwu skonał na ustach; stałam przez chwilę w niemém zdumieniu, bez myśli, bez ruchu, nie mogąc przyjść do siebie po tém silném, a tak nagłém wrażeniu. [...] Ale bo co to za widok! Najwyższa, najwspanialsza część Tatrów od Spiża do Liptowa, roztacza się przed nami szerokiém pasmem. Piętrzą się olbrzymie szczyty to ostre jak iglice, rozpływające się prawie w błękicie, to w najrozmaitsze poszczerbione zęby, niby tytanicznych murów zwaliska, niby baszty i wieże obrócone w ruinę. Sterczą one tu przed nami, majestatyczne, groźne, a zdumieni ich ogromem, nie wiemy doprawdy co więcéj podziwiać, czy wspaniałość i rozmaitość kształtów, czy cudną rzeźbę granitowych opok jaśniejących w najświetniejszym blasku południowego słońca. W pośród tych potężnych turni, otwierają się głębokie, dzikie i przepaściste doliny, poprzedzielane urwistemi grzbietami. Na dnie ich widać snujące się potoki lub jeziora, których powierzchnia ciemno sina, połyskuje od słońca niby magiczne zwierciadło. Śnieg zalegający szerokiemi smugami tak ściany dolin jak i urwiste boki turni, podnosi jeszcze dziką piękność tego widoku. A gdy oko, szukające zawsze nowości i rozmaitości, wybiegnie po za ten dziwny, cudowny, olbrzymi świat górski, wtedy płynie swobodnie po szerokich rozległych równinach, na których patrząc z téj wysokości, znikają zupełnie grzbiety Bieskidów i jedna tylko Babia Góra rysuje się kształtnie niby niewielki pagórek. Po za nią, po nad nią, piętrzą się odległe góry w pobliżu Myślenic i Krakowa, przyćmione błękitnawą mgłą oddalenia." (Maria Steczkowska: Obrazki z podróży do Tatrów i Pienin, wyd. II, Kraków 1872).

Pobliski budynek to Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne; poniżej widać górną stację kolei linowej z Kuźnic i wyciągu krzesełkowego z Hali Gąsienicowej. Z morza mgieł wystają co wyższe szczyty Beskidów: nad Giewontem Pilsko, w prawo od niego Babia Góra i pasmo Policy.

"W oddali na zachodzie sinieje Babia Góra, na południowym zachodzie piętrzą się Tatry, odróżnić w nich stąd można doskonale jary, znaczniejsze szczeliny, bodaj nawet pojedyncze głazy. Przed okiem turysty rozciąga się stąd większa część ziemi spiskiej, wreszcie tuż u jego stóp srebrzy się Dunajec, przebiegając widną doskonale dolinę nowotarską, opłukający podnóża skały czorsztyńskiego zamczyska i przeciwległej temuż Niedzicy. Na północnym zachodzie czernieje wyższe od Pienin pasmo Lubańskie (1211 m. n. p. m.), całe niemal w szacie leśnej, a po jego stokach zarysowują się niby punkciki chaty góralskie. Na północnym wschodzie ciągną się pasma górskie, zaliczane do Magóry, okolone Dunajcem od Krościenka po St. Sącz, z najwyższym szczytem Radziejową (1265 m. n. p. m.).

Trzy Korony składają się z pięciu czubków. Najwyższy (982 m. n. p. m.), środkowy szczyt zowie się Okrąglicą. Na północny wschód od niego sąsiedni czubek nosi nazwę Brylowej Skały, a od tej nieco dalej w tym samym kierunku wystercza Szeroka skała. Na południowy zachód od Okrąglicy, niższe od niej skałki zwą się Zakrętem, a dalej od nich nad Sobczańskim potokiem skała ostra ma nazwę Nad Ścianki. Szczyt Okrąglicy, podobny do głowy cukru, zajmuje ledwie sążeń kwadratowy. Dawniej wejście na niego nie należało do łatwych i bezpiecznych, dziś jednak wykutemi w skale schodkami, opatrzonemi nadto w poręcze wyjść potrafi nawet dziecko." (Alha - Marczak - Wiktor: Ilustrowany przewodnik po Pieninach i Szczawnicy, Kraków 1927).

Położona pod szczytem Ćwilina polana, dawniej ośrodek życia pasterskiego, jest jednym z najlepszych punktów widokowych w całej okolicy. Z lewej strony panorama zaczyna się potężnym masywem Mogielicy (1170 m) i Jasienia, dalej widać całe pasmo Gorców, od Lubania do Turbacza i Starych Wierchów. Z prawej strony widok zamykają Luboń Wielki i Babia Góra.

Ćwilin tak reklamował w 1926 roku Kazimierz Sosnowski: "Góra ta ma kształty okrągłe i zarys nieco wydłużonego łuku, spadki prócz strony płn. łagodne, nie wysyła ramion i podobnie jak Śnieżnica, nie jest ogniwem pasma, lecz stoi odosobniona. Pod innemi jednak względami jest przeciwieństwem swej sąsiadki; Śnieżnica dość dzika, bez dróg dobrych, zaniedbana i w zalesieniu zdana przeważnie na łaskę losu, Ćwilin gospodarką lasową cywilizowany, w celach myśliwskich opasany dobremi ścieżkami, odziany bogatym płaszczem jodłowych lasów, na szczycie kobiercem wspaniałej hali okryty; tamta wygląda jak spracowana chłopka w zaniedbanej odzieży, ten jak panicz wykwintny. Szczyt zalega pełna uroku, wielka hala, na niej dwie bacówki, szałas owczarski z żętycą i serkami, dobre źródło i wspaniała panorama górska." (Przewodnik po Beskidach Zachodnich, Kraków 1926).

Niestety, przez mgiełkę widać tylko pobliski Czyrniec, Babia Góra już się skryła, nie wspominając o Tatrach.